You are learning khi thơ trở thành món ăn: you will read the scene it happens in, learn 10 words and phrases, take apart the pattern behind them (ẩn dụ, hoán dụ, và liên văn bản trong phê bình ẩm thực), hear them in a conversation, rehearse them, and finish by saying one thing out loud to be graded.
Bún Thang Bà Đức, 48 Cầu Gỗ, Hoàn Kiếm, Hà Nội
Bún Thang Bà Đức trên phố Cầu Gỗ là một trong những quán cuối cùng ở Hà Nội còn giữ công thức bún thang truyền thống. Bát bún thang là ẩn dụ hoàn hảo cho cốt cách Hà Nội: thanh tao, cân đối, không bao giờ thừa, không bao giờ thiếu.
Nhìn vào bát bún thang, tôi thấy một bài thơ Đường luật. Trứng tráng thái chỉ vàng óng — câu đề. Giò lụa hồng nhạt — câu thực. Thịt gà xé sợi trắng ngà — câu luận. Tôm he đỏ tươi — câu kết. Mỗi thành phần giữ đúng vị trí, mỗi sắc màu cân đối với sắc bên cạnh. Không gì được phép lấn át.
Bà Đức — bà chủ quán ở tuổi bảy mươi — nói với tôi: 'Bún thang là liên văn bản với cỗ Tết. Ngày xưa, sau đêm giao thừa, mâm cỗ thừa được biến thành bún thang. Mỗi thành phần mang theo ký ức của bữa tiệc.' Tôi hiểu rồi — bún thang không chỉ là món ăn, nó là tác phẩm văn chương ẩm thực, trích dẫn lịch sử trong từng sợi bún.
Hương thơm nước dùng 'hát' trong quán nhỏ — tương liên giữa khứu giác và thính giác. Tôi nhắm mắt, nếm một muỗng. Tinh túy Hà Nội nằm ở đây: giao thoa giữa thơ và ẩm thực, giữa cái đẹp và cái ngon, giữa ký ức và hiện tại.